12 terim
Köy ve kırsal yönetim sözlüğü
Köy tüzel kişiliği, muhtarlık, ihtiyar heyeti, mera, kırsal mahalle, ADNKS gibi terimlerin kaynaklı açıklamaları.
- ADNKS (Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi)
- TÜİK'in 2007'den beri yerleşim yeri adreslerine göre her yıl sonu itibarıyla açıkladığı nüfus sayımı; köy nüfusları da buradan gelir.
- Coğrafi işaret
- Belirgin niteliği, ünü ya da özellikleri bakımından geldiği yöreyle özdeşleşmiş ürünü gösteren işaret; menşe adı ve mahreç işareti olarak tescil edilir.
- İhtiyar heyeti (ihtiyar meclisi)
- Köyde muhtarın başkanlığında toplanan, köy işlerine karar veren seçilmiş kurul; köyün imamı ve öğretmeni doğal üyesidir.
- İmece
- Köy işlerinin köylülerin birlikte ve karşılıksız çalışmasıyla yapılması; Köy Kanunu'nun 15. maddesinde de geçer.
- Kırsal mahalle
- Büyükşehirlerde köyken mahalleye dönüşen kırsal yerleşimler; 2020'den beri 5216 sayılı Kanunun ek 3. maddesiyle ayrıca resmî bir statüdür.
- Kışlak
- Hayvanların kış mevsiminde barındırıldığı ve otundan yararlanıldığı yer; 4342 sayılı Mera Kanunu'nda tanımlanır.
- Köy salması
- Köy gelirleri zorunlu köy işlerine yetmediğinde ihtiyar meclisi kararıyla köylüden toplanan katkı; 442 sayılı Kanunun 16. maddesine dayanır.
- Köy tüzel kişiliği
- Köyün, köylülerden ayrı olarak mal edinebilen, borçlanabilen ve dava açabilen hukuki kişiliği; 442 sayılı Köy Kanunu'na dayanır.
- Köy yerleşik alanı
- Köyde evlerin toplu bulunduğu, sınırı valilikçe onaylanan alan; burada konut ve bazı yapılar için yapı ruhsatı aranmaz (3194 sayılı Kanun md. 27).
- Mera
- Hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen ya da kadimden beri bu amaçla kullanılan yer; 4342 sayılı Mera Kanunu'yla korunur.
- Muhtar
- Köyde köy derneğince seçilen, ihtiyar meclisine başkanlık eden ve hem devlet hem köy işlerini yürüten yönetici; mahallelerde de muhtarlık vardır.
- Yayla (yaylak)
- Çiftçilerin hayvanlarıyla yazı geçirdiği, hayvanları otlattığı ve otundan yararlandığı yüksek otlak; hukuktaki adı yaylaktır.